السيد الخميني

حاشيه بر رسالهء ارث 61

رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )

منحصر باشد به زوج و به اخوهء متعددهء امّى و به اخت واحده يا اخوات متعددهء ابوينى ، پس نقص دو سدس با وجود اخت واحدهء ابوينى ، و نقص سه سدس با وجود اخوات متعددهء ابوينى ، بر اخت و اخوات ابوينى است نه بر زوج و بر اخوهء متعددهء امّى . قسم دوم : آن كه همهء ورّاث فعلى ميت وارثِ بالقرابه باشند نه بالفرض . و آنها در طبقهء اول ، اولاد است به شرط وجود ذكور چه مع الاناث يا بدون اناث ، و پدر است به شرط عدم اولاد مطلقاً . و در طبقهء دوم ، جدوده است مطلقاً ، و اخوهء ابوينى يا ابى است به شرط وجود ذكورى در آنها . و در طبقهء سوم ، تمام اصناف و درجات ارباب آن طبقه است از عمومه و عمات و خئوله و خالات و اولادشان كه تمام ارباب اين طبقه بالقرابه ارث مىبرند . اگرچه در سابق گفته شد كه هرگاه ميت از طبقهء دوم جدودهء امّى دارد با منتسبين ابى ، يا در طبقهء سوم ، هم منتسبين به پدر دارد و هم منتسبين به مادر ، پس جدودهء امّى و خئوله كه منتسبين به مادر ميت‌اند مطلقاً ثلث مىبرند ؛ چه با اتحاد يا با تعدد ، هرچند موجب نقص فريضهء بعضى از صاحبان فروض بشود در طبقهء دوم ، لكن اين بالقرابه است نه بالفرض . قسم سوم : آن كه ورّاث فعلى ميت بعضى وارث بالفرض هستند و بعضى وارث بالقرابه ، پس صاحب فرض فريضهء خود را مىبرد و بقيه حق وارث بالقرابه است . مثل آن كه در طبقهء اول ابوين است با اولادِ ذكور و اناث ، پس ابوين هر يك سدس مىبرند بالفرض ، و دو ثلث ديگر ، مال اولاد است بالقرابه . يا آن كه در همان طبقهء اول وارث پدر و مادر است بدون اولاد ، پس مادر با وجود حاجب سدس مىبرد و با عدم حاجب ثلث مىبرد بالفرض و بقيه مال پدر است بالقرابه ؛ چون گفتيم اگر ميت اولاد ندارد مادر بالفرض مىبرد و پدر بالقرابه . يا در طبقهء دوم اخت يا اخوات ابوينى است با جدودهء امّى يا اخوهء امّى است با جدودهء ابى ، پس اخت و اخوات ابوينى در فرض اول و اخوهء امّى در فرض دوم بالفرض مىبرند ، و جدودهء ابى با جدودهء امّى بالقرابه . يا آن كه در همين طبقهء دوم اخوهء امّى است با اخوهء ابوينى كه در ميان اخوهء ابوينى ذكور باشد ، پس اخوهء امّى بالفرض مىبرد و اخوهء ابوينى بالقرابه . و هكذا بعض امثلهء ديگر .